พิพิธภัณฑ์แห่งชีวิต ที่รอให้คนรุ่นใหม่ได้มาศึกษาเรียนรู้วัฒนธรมวิถีชีวิต
นายปัญญา โกตูม | นิสิตสาขาการศึกษาและการพัฒนาสังคม
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
รายวิชา 40258166 ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนา
ผู้สอน ดร.พักตร์วิภา โพธิ์ศรี
ชุมชนตลาดบ้านใหม่ ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำบางปะกง ริมถนนศุภกิจ ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นตลาดที่อยู่คู่กับชาวแปดริ้วมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
เป็นย่านเศรษฐกิจเก่าแก่ที่มีอายุมากกว่า 150 ปี แต่เดิมเรียกกันว่า "ตลาดริมน้ำ" เดิมเป็นชุมชนที่มีชาวไทย – จีน อาศัยอยู่ตั้งแต่รุ่นอากงอาม่า สมัยคุณตาคุณยายยังสาว
ตลาดบ้านใหม่มีวัฒนธรรมการดำเนินชีวิตมายาวนาน เมื่อครั้งก่อนที่นี่เป็นแหล่งชุมชนที่มีการค้าขายทางน้ำอย่างคึกคัก แต่เมื่อกาลเวลาเปลี่ยนไปความสำคัญของที่นี่กลับลดลง
เมื่อถนนตัดผ่าน ผู้คนเริ่มหันไปใช้เส้นทางคมนาคมทางบกกันมากขึ้น การคมนาคมทางเรือจึงได้เงียบเหงาบางตา ประกอบกับคนรุ่นใหม่ก็เข้าไปศึกษา ทำงานที่กรุงเทพมหานครมากขึ้น จึงทำให้ตลาดบ้านใหม่ค่อนข้างเงียบเหงา
ชาวชุมชนตลาดบ้านใหม่ซึ่งส่วนใหญ่มีอาชีพค้าขาย จึงมีความคิดที่จะพัฒนาตลาดบ้านใหม่ให้คึกคักเหมือนเดิม จึงได้รวมตัวกันจัดตั้งตลาดขึ้นใหม่ในรูปแบบของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
โดยได้รับการสนับสนุนจากเทศบาลเมืองฉะเชิงเทรา และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยโดยสำนักงานภาคกลางเขต 8 นักท่องเที่ยวต้องการดูสภาพบ้านเรือน ความเป็นอยู่หรือร่องรอยทางประวัติศาสตร์ในอดีต จึงทำให้ตลาดบ้านใหม่เริ่มเป็นที่รู้จักมากขึ้น
ตลาดบ้านใหม่ 100 ปี ประกอบด้วย 2 ชุมชน คือ ชุมชนตลาดบ้านใหม่และชุมชนตลาดบน เพียงแค่ข้ามสะพานเท่านั้น
ตลาดบ้านใหม่ในวันนี้ได้ฟื้นคืนชีพกลับมามีชีวิตชีวาและทรงคุณค่า เสมือนเป็นพิพิธภัณฑ์แห่งชีวิต รอให้คนรุ่นใหม่ได้มาศึกษาเรียนรู้วัฒนธรมวิถีชีวิตต่อไป
ตลาดริมน้ำ 100 ปี มีอาคารบ้านเรือนที่ยังคงสภาพบ้านไม้โบราณปลูกเป็นตึกแถว 2 ชั้นติดต่อกันจนเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งมีมานานตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 โดยยังรักษาสภาพและความเป็นเอกลักษณ์ไว้ได้เป็นอย่างดี
ตลาดบ้านใหม่ 100 ปี เป็นแหล่งอาหารอร่อย ขนมและของขบเคี้ยวนานาชนิด รวมถึงอาหารคาวหวานโบราณหลากหลายชนิด
อาหารพื้นบ้านที่สืบทอดกันมาตั้งแต่รุ่นอากงอาม่า รสชาติที่หาดื้อยากในปัจจุบัน สร้างความประทับใจให้กับนักท่องเที่ยวที่มาเยือน
สถาปัตยกรรมโบราณ อาหารพื้นบ้าน และการแสดงศิลปวัฒนธรรมที่ยังคงความดั้งเดิมจากสมัยรัชกาลที่ 5
พิธีกรรมและความเชื่อที่สืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่อง สร้างความผูกพันในชุมชนไทย-จีน
เทคนิคการทำการเกษตรแบบดั้งเดิม การจัดการทรัพยากรน้ำ และวิถีการประมงพื้นบ้านริมแม่น้ำบางปะกง
งานหัตถกรรมพื้นบ้าน การทอผ้า การทำเครื่องจักสาน และงานฝีมือที่แสดงถึงความชำนาญที่สืบทอดกันมา
พิพิธภัณฑ์แห่งชีวิต มรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และสืบทอดสู่คนรุ่นต่อไป
ตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา
นายปัญญา โกตูม
นิสิตสาขาการศึกษาและการพัฒนาสังคม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
รายวิชา 40258166 ทุนทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนา
ผู้สอน ดร.พักตร์วิภา โพธิ์ศรี